-

rotmeister : Wspomnicie moje słowa

Ustawodawstwo antykatolickie w protestanckiej Anglii.

Wilhem (William) Cobbett, Historia reformy protestanckiej w Anglii i Irlandii przetłumaczona przez J. Kropiwnickiego, nauczyciela języka angielskiego przy C. K. Uniwersytecie Franciszka Józefa, dwóch gimnazjach i szkole realnej we Lwowie. Poznań 1877.

 

Rewolucja amerykańska, która, jak to widzieliśmy, została wywołaną środkami przedsięwziętymi w Anglii ku zgnieceniu katolików i wykorzenieniu do szczętu ich religii, miała w sobie to dobre, iż przymusiła rząd angielski, w interesie własnym, do złagodzenia kodeksu karnego, który tak długo uciskał katolików. Nim jednak przystąpię do szczegółów i przyczyn, które zmusiły rząd angielski do łagodniejszego postępowania z katolikami, muszę powiedzieć kilka słów o tym okrutnym kodeksie, który w całym świecie nie ma sobie równego.

 

Czytelnicy przypominają sobie niezawodnie, jak okrutnie obchodzono się z katolikami za panowania „dobrej” Elżbiety i Jakuba I.; jak ich okradano i obdzierano, jak skazywano na ogromne grzywny i kary cielesne. Chociaż wspomnienie samo kodeksu wyjątkowego, który nimi rządził, przejmuje zgrozą, to jednakowoż można go uważać jeszcze za łagodny w porównaniu z okrutnymi rozporządzeniami, jakie później wydano. Katolicy okradani, obdzierani, prześladowani i mordowani za panowania „królowej-dziewicy”, nic doznali żadnej w swych nieszczęściach ulgi za jej następcy. Nastali potem Karol I i Cromwell, którzy byli dla nich równie okrutni jak tamci; nareszcie Karol II, który im okazał tyle niewdzięczności i tyle był podłym, iż pozwolił po pożarze Londynu, zaszłym pod jego panowaniem, na wystawienie pomnika, o którego kłamliwym napisie już wyżej wspomniałem.

 

Głównie jednak od czasu usunięcia od tronu Jakuba II, kodeks karny został dla katolików jeszcze bardziej obostrzony. Prawda wymaga, abym tutaj przed narodem angielskim uroczyście oskarżył „duchowieństwo kościoła prawem ustanowionego” (anglikańskiego), jako sprawców tych okropnych zbrodni i niegodziwości. Cała historia tego kościoła potwierdza moje oskarżenie: że jednak aż do Jakuba II. panujący należał do tegoż kościoła, zdawało się więc, że te prześladowania pochodzą, bądź to od niego, bądź też od tego kościoła. Ale skoro król chciał złagodzić kodeks, był za tolerancją i ogłosił wolność sumienia,, natenczas „duchowieństwo kościoła prawem ustanowionego” poczytało mu to za zbrodnię! Odebrano mu koronę i pozbawiono na zawsze jego potomków prawa do tronu angielskiego! Są to rzeczy, którym nie może nikt zaprzeczyć; nie będę się więc dłużej nad tym rozwodził, ale przystąpię już do krótkiego przynajmniej skreślenia tego okrutnego kodeksu, składającego się z przeszło stu postanowień parlamentowych, wydanych od czasu panowania Elżbiety, aż do 20go roku panowania Jerzego III., jedynie w tym celu aby karać ludzi, którzy zostali wierni religii swych przodków.

 

Pod względem zastosowania go, były inne przepisy dla Anglii, a inne dla Irlandii.

W Anglii: Kodeks ten:

1. Pozbawiał panów katolickich prawa dziedzicznego zasiadania w Parlamencie.

2. Pozbawiał szlachtę prawa zasiadania w Izbie niższej.

3. Odbierał wszystkim katolikom prawo głosowania podczas wyborów; a chociaż, podług Wielkiej Karty, na żadnego poddanego nie miał być nakładany podatek bez jego zezwolenia, to jednakowoż nakładano podwójny na tych, którzy nie chcieli wyrzec się religii swych ojców.

4. Zabraniał im przystępu do władzy i do wszelkich, choćby najmniejszych urzędów.

5. Uznawał ich za niezdolnych do przedstawienia kogokolwiek do beneficjów kościelnych, chociaż kwakrzy i żydzi używali tego prawa.

6. Skazywał ich na karę 20 fst miesięcznie, gdyby nie uczęszczali regularnie do kościoła "prawem ustanowionego", chociaż to uczęszczanie oni uważali za prawdziwe odszczepieństwo.

7. Zabraniał im pod zagrożeniem ogromnych kar pieniężnych, trzymania broni w domach, nawet dla osobistego ich bezpieczeństwa; stawania przed sądem w obronie swej sprawy; przyjmowania na siebie obowiązków opiekuna albo wykonawcy testamentu; zostania lekarzem albo prawnikiem, i wydalania się z domu dalej nad mil pięć.

8. Każda mężatka, która nie uczęszczała pilnie do kościoła prawem ustanowionego, traciła 2/3 części posagu; nie mogła już być wykonawczynią testamentu swego męża i mogła za życia tegoż być uwięzioną, chyba gdyby mąż podjął się płacić za nią 10 fst. kary miesięcznie.

9. Gdyby mężczyzna dopuścił się takiejże winy, i takowa została mu dowiedzioną, natenczas pierwsi lepsi sędziowie pokoju mogli go zawezwać przed siebie i zmusić go do wyrzeczenia się swej wiary; a gdyby tego nie uczynił, mogli go skazać, bez wdania się sądu przysięgłych, na wieczne wygnanie, a nawet na śmierć, gdyby powrócił na ziemię angielską.

10. Pierwsi lepsi dwaj sędziowie pokoju mieli prawo powołać przed swój trybunał każdego mężczyznę, który skończył lat 16, dla wybadania go, jakiej jest wiary; gdyby zaś ten, wyznawszy, że jest katolikiem, nie chciał wyrzec się swej religii i zostawał przy swoim uporze przez sześć miesięcy, natenczas uznany był za niezdolnego do posiadania żadnych dóbr; wszelkie zaś, jakie by do niego należały, przechodziły na najbliższego spadkobiercę protestanckiego.

11. Uparty katolik nie mógł kupować żadnych dóbr, a wszelki akt lub kontrakt przez niego podpisany nie miał najmniejszej wartości.

12. Osoby, które by trzymały nauczyciela katolickiego, podpadały karze 10 fst. miesięcznie, a sam nauczyciel 2 fst. dziennie.

13. Ulegali karze 100 fst., którzy by posyłali dziecko do szkoły katolickiej za granicę, i takie dziecko nie mogło już zostać spadkobiercy ani kupować lub posiadać ziemię, brać w spuściźnie dochody, dobra, długi, zapisy, lub jakiekolwiek sumy pieniężne.

14. Kto by odprawiał mszę., podlegał karze 120 fst.,a kto by jej słuchał 60 fst.

15. Wszelki ksiądz katolicki, który by przybył z za morza, a nie wyrzekł się swojej religii w trzy dni po przybyciu, albo ktokolwiek by przeszedł na wiarę katolicką lub kogo do niej namówił, miał być skazanym na powieszenie, wyprucie wnętrzności i ćwiartowanie.

 

W Irlandii kodeks karny dla katolików był jeszcze sroższy, bo jedno pociągniecie pióra wystarczało, aby do nich zastosować wszelkie okrutne rozporządzenia kodeksu angielskiego, niezależnie od rozporządzeń wydanych wyłącznie dla ludności irlandzkiej, z których najokrutniejsze są:

 

1. Wszelki nauczyciel katolicki publiczny albo prywatny, a nawet dozorca dzieci przy szkole protestanckiej, był karany więzieniem, wygnaniem i uważany za złoczyńcę.

2. Katolickim księżom nie było wolno zostawać w kraju, wyjąwszy tych, co byli zapisani do ksiąg i trzymani pod ścisłym dozorem, jakby niewolnicy. Nagrody zaś jakie dawano z funduszów wybieranych w części na katolikach, przeznaczano w następującym stosunku tym, którzy by odkryli przestępujących powyższe rozporządzenie: 50 fst. za arcybiskupa lub biskupa; 20 fst. za księdza, a 10 za nauczyciela, lub dozorcę do dzieci.

3. Pierwsi lepsi dwaj sędziowie pokoju mogli powołać każdego katolika przed siebie i kazać mu oświadczyć pod przysięgą, gdzie i kiedy słuchał mszy; wymienić osoby, które były razem z nim; nazwiska i miejsce zamieszkania księży i nauczycieli, których zna; gdyby zaś nie chciał poddać się tej nikczemnej inkwizycji, mogli go bez żadnych formalności skazać na rok więzienia, albo na zapłacenie 20 fst.

4. Katolik nie mógł kupować dóbr lennych, wolno mu było dzierżawić takowych dłużej, jak 31 lat.

5. Każdy protestant, który by miał kogo w podejrzeniu, iż posiada w zastawie jakąkolwiek własność należącą do katolika, albo że w jego imieniu sprzedaje, wydzierżawia lub hipotekuje jego własność, może zapozwać przed sąd rzeczonego agenta i zabrać dla siebie dobra ruchome, albo nieruchome, którymi takowy rozporządzał.

6. Każdy protestant, który by widział katolika osiadłego na dzierżawie przynoszącej dochodu o trzecią część więcej od opłaty dzierżawy, może z niej rugować dzierżawcę katolika i sam na jego miejscu zostać dzierżawcą.

7. Każdy protestant, który by widział katolika w posiadaniu konia droższego nad 5 fst., może tego konia zabrać, wyliczywszy poprzednio 5 fst. właścicielowi.

8. Ażeby w podobnych razach zapewnić przyznanie sprawiedliwości tylko protestantom, przypuszczano do listy przysięgłych samych tylko gorliwych protestantów.

9. Wolno było zabierać dla służby milicji konie katolików, którzy oprócz tego płacili podwójny podatek na utrzymanie tejże milicji.

10. Kupcy, których okręty i towary zostałyby zabrane przez korsarzy podczas wojny z jakim monarchą katolickim, mieli otrzymać wynagrodzenie za swe straty z podatków nałożonych na posiadłości samych tylko katolików, chociaż ciż sami katolicy musieli przelewać krew swą w tej wojnie przeciw monarsze katolickiemu.

11. Spadek po protestancie, którego najbliżsi spadkobiercy byli katolikami, przechodził na jego najbliższego spadkobiercę protestanta, jak gdyby spadkobierców katolików wcale nie było.

12. Gdyby takiego najbliższego krewnego protestanckiego nie było, natenczas, w celu rozdzielenia i zubożenia rodzin katolickich, nie uważano na żadne prawem uznane stopniowanie w pokrewieństwie, tylko dzielono posiadłość na tyle równych części, ile było spadkobierców katolików.

13. Protestant posiadający dobra ziemskie w Irlandii, nie mógł żenić się z katoliczką, ani w Irlandii, ani poza jej granicami.

14. Małżeństwo zawarte pomiędzy katolikiem a protestantką, było zupełnie nieważne, chociażby z takiego małżeństwa urodziły się dzieci.

15. Ksiądz katolicki, który by dał ślub osobie katolickiej z protestancką, albo dwom osobom protestanckim, był skazany na powieszenie.

16. Ojciec katolicki nie mógł trzymać u siebie swego własnego dziecka, gdyby takowe, chociażby jak najmłodsze, oświadczyło, iż chce przyjąć religię protestancką, i w takim razie zostało powierzone krewnemu protestanckiemu.

17. Jeżeli dziecko katolickie przeszło na protestantyzm, natenczas powoływano ojca jego przed sędziego, przed którym musiał zeznać pod przysięgą wartość wszystkiego, co posiadał; po tym zeznaniu sędzia rozdzielał własność, jak uważał za stosowną.

18. „Żony, bądźcie posłuszne waszym mężom“, mówi wielki Apostoł. „Żony, nie słuchajcie waszych mężów“, mówi ten okrutny kodeks; gdyby bowiem żona katolika została protestantką, tym samym już nie podlegała władzy męża i miała prawo do wszystkich jego dóbr, chociażby obyczaje jej, czy to jako żony, lub jako matki, były najniemoralniejsze.

19. „Czcij ojca twego i matkę twoją" mówi przykazanie Boskie. Nie szanuj ich, mówi kodeks irlandzki; bo gdy syn ojca katolickiego został protestantem, natenczas syn ten zostawał panem całego ojcowskiego majątku; ojciec nie mógł już nic z niego sprzedać, zastawić, lub komu zapisać, bez względu na to, jakim prawem go posiadał i chociażby takowy nabył przez pracę swoją.

20. W końcu, w swojej wielkiej pobłażliwości, kościół „prawem ustanowiony” raczył nie tylko przyjmować na łono swoje księdza katolickiego, który się wyrzekł swojej religii, i który oświadczył, że przyjmuje dogmaty kościoła anglikańskiego, ale nadto zapewniał mu rocznie 30 fst. pensji dożywotniej.

 

Anglicy! czyż się znajdzie aby jeden pomiędzy wami, który by nie spłonął wstydem na wspomnienie tych strasznych okrucieństw, jakich się dopuszczano na ludziach, którzy zostali wiernymi wierze swych i naszych ojców, wierze Alfreda W., założyciela potęgi narodu naszego, wierze tych co ustanowili Wielką Kartę i te wszystkie szacowne instytucje, które stanowili chlubę naszego kraju?. Jeżeli się jeszcze pomyśli, że tyle okrucieństw dopuszczano się jedynie dla tego aby kościołowi anglik, zapewnić przewagę: jakże wtenczas nie smucić się i nie rumienić ze wstydu za to wszystko co zaszło i nie pragnąć gorąco, aby nareszcie zupełna sprawiedliwość została wyrządzoną nieszczęśliwym, którzy od tak dawna cierpią!

 

Zbyteczne byłoby dowodzić jeszcze niesłychanej dzikości i niemoralności tego kodeksu, którego przytoczone artykuły nie potrzebują żadnych objaśnień. Jednakowoż wśród tylu szkarad i okrucieństw, nagromadzonych w tym kodeksie, dwa szczególniej artykuły zasługują na uwagę i nie pozwalają powątpiewać, że twórcom tego kodeksu nie chodziło bynajmniej o miłość prawdy, ani o wytępienie błędów wiary; a tymi są:

 

1. dawanie nagrody każdemu księdzu katolickiemu, który przyjął naszą wiarę;

2. używanie okrutnych środków w celu zapobieżenia związkom małżeńskim pomiędzy katolikami a protestantami.

 

Pytam się, czy ludzie szczerze przekonani, że nauka głoszona przez kościół anglikański jest lepsza, prawdziwsza od religii katolickiej, powinni byli uciekać się do takich środków? Kościół „prawem ustanowiony”, na po swój stronie władzę, zaszczyty, godności, pensje, słowem wszelkie korzyści doczesne, i rozdawał je ciągle tym którzy wstępowali do stanu duchownego; gdyby przy tym był przekonany, że słuszność i prawo były także po jego stronie; czyżby był potrzebował poniżać się do tego stopnia i zaczęcać przez nagrody do odstępstwa? A potem, czemuż zabraniał małżeństw pomiędzy katolikami a protestantami? Dla czegóż unieważniał i karał je tak surowo jeżeli był przekonany o swojej wyższości? Ponieważ wpływ jaki małżonkowie obopólnie na siebie wywierają, jest wielki, przyznaję, że jedno z ich mogło pociągnąć drugie do zmiany religii; lecz jeżeli kościół ustanowiony prawem był pewny, iż posiada prawdziwą religię, czegóż by się miał obawiać tych małżeństw mieszanych? Jeżeli zaś nie miał tej pewności, czymże się mógł usprawiedliwić ze swych praw okrutnych?



tagi: katolicyzm  reformacja  anglia  henryk viii  anglikanizm  william cobbett  prześladowania 

rotmeister
7 stycznia 2018 23:10
19     792    12 zaloguj sie by polubić
komentarze:
rotmeister @rotmeister
7 stycznia 2018 23:24

Czy kto widział film fabularny o "wesołej Anglii" gdzie by te rzeczy były pokazane? Albo czytał kto powieść, okrzykniętą bestsellerem i wydaną w kilkudziesięciu językach świata z taką tematyką? Wszystko przykrywa min. polska anarchia i wyssany z mlekiem matki antysemityzm. Plus polnische wirtschaft rzecz jasna.

zaloguj się by móc komentować

Grzeralts @rotmeister
8 stycznia 2018 07:13

Gdy chodzi o pieniądze, nie ma zmiłuj. Pomyśl jakie to błogosławieństwo, że teraz, żeby kogoś ograbić, nie trzeba mu wypruwać flaków.

zaloguj się by móc komentować

tadman @rotmeister
8 stycznia 2018 08:22

Tym co bezpardonowo walczyli z KK nie pozostało nic innego jak odwrócić rolę i oskarżyć go o wredną inkwizycję i niestety w świadomości oświeconego ogółu wygrali propagandowo.

zaloguj się by móc komentować

Grzeralts @tadman 8 stycznia 2018 08:22
8 stycznia 2018 08:26

Prześladowania zawsze uzasadnia się szkodliwością społeczną prześladowanych.

zaloguj się by móc komentować

Tytus @rotmeister 7 stycznia 2018 23:24
8 stycznia 2018 09:23

Oczywiście takiego filmu nie ma.

Fenomenalny tekst. Dziękuję.

zaloguj się by móc komentować

Robo @rotmeister 7 stycznia 2018 23:24
8 stycznia 2018 10:02

Ale za to sa filmy angielskie ,jak to polska zakonnica idzie do lozka z angielskim szlachetnym platnym zabojca .

Ten Kodeks wbija w fotel , dzieki

zaloguj się by móc komentować

saturn-9 @Grzeralts 8 stycznia 2018 07:13
8 stycznia 2018 12:33

Gdy chodzi o pieniądze, nie ma zmiłuj. Pomyśl jakie to błogosławieństwo, że teraz, żeby kogoś ograbić, nie trzeba mu wypruwać flaków.

Flaki nadal są wypruwane ale ta metoda, subtelna z założenia,  została - jak i jej ojcowie - skrzętnie skryta małym drukiem w kontraktach klient versus bank.

zaloguj się by móc komentować

maria-ciszewska @rotmeister 7 stycznia 2018 23:24
8 stycznia 2018 13:48

W popie jest przekaz w stylu bratobójczej walki na Wołyniu. Raz jedni uciskali, raz drudzy, ale katolicy byli okrutniejsi, gdy kiedy dorwali się do władzy. Stąd Krwawa Mary vs królowa Elzbieta. No i spisek prochowy, to by, panie, była jatka!  Więc oczywiasta, że z katolikami trzeba było zrobić porządek.

zaloguj się by móc komentować

pink-panther @rotmeister
8 stycznia 2018 16:29

JA sobie tę notkę pozwolę przekopiować do mojego pamiętniczka. Bezcenna.

zaloguj się by móc komentować

Grzeralts @saturn-9 8 stycznia 2018 12:33
8 stycznia 2018 16:34

To jednak nie to samo, co porządne, prawdziwe wypruwanie.

zaloguj się by móc komentować

rotmeister @pink-panther 8 stycznia 2018 16:29
8 stycznia 2018 16:44

Pantero, po to je do worda przerabiam żeby stawały się ogólnodostępne. Takie drugie życie i książek i ich autorów. Tak więc śmiało☺ Jest jeszcze jeden fragment. Może dzisiaj go wrzucę.

zaloguj się by móc komentować

rotmeister @rotmeister
8 stycznia 2018 16:50

PS. Ktoś biegły w angielszczyźnie mógłby tych kodeksów w necie poszukać i przetłumaczyć ze dwie strony. Jak znalazł do kolejnego numeru nawigatora. 

zaloguj się by móc komentować

betacool @rotmeister 8 stycznia 2018 16:44
8 stycznia 2018 20:21

Ostatnio drukowałem szwagrowi cytaty z Lutra.

Taki sobie prezent podchoinkowy wybrał. Na kolejną gwiazdkę ten wpis mu wydrukuję.

Zwala z nóg bez użycia flaszki.

zaloguj się by móc komentować

rotmeister @betacool 8 stycznia 2018 20:21
8 stycznia 2018 23:47

Pozdro dla szwagra. Mój szwagier ma za kilka dni 40-tkę.

zaloguj się by móc komentować

pink-panther @rotmeister 8 stycznia 2018 16:44
9 stycznia 2018 01:46

Poczekam cierpliwie. Po spokojnym przeczytaniu jestem w lekkim stuporze. Wiedza bezcenna. Oglądanie komedii brytyjskich - już nie będzie możliwe.

zaloguj się by móc komentować

pink-panther @rotmeister 8 stycznia 2018 16:44
9 stycznia 2018 01:46

Poczekam cierpliwie. Po spokojnym przeczytaniu jestem w lekkim stuporze. Wiedza bezcenna. Oglądanie komedii brytyjskich - już nie będzie możliwe.

zaloguj się by móc komentować

Stalagmit @rotmeister
9 stycznia 2018 08:49

Uprzejmie proszę o sprawdzenie poczty wewnętrznej.

zaloguj się by móc komentować

jolanta-gancarz @rotmeister
9 stycznia 2018 13:48

Jeszcze raz wielkie dzięki za trud otwierania nam oczu i dostarczania argumentów dla całej rodziny;-)))

zaloguj się by móc komentować

ainolatak @rotmeister
9 stycznia 2018 22:09

Włosy stają na głowie jak się czyta te listy, już wcześniej na część się natknęłam się na część tych informacji, przy okazji pisania o sanktuarium Walsingham. Wszyscy, z naszymi księżmi włacznie powinni pamiętać punkty na liście.

Już od 1559 nakładane były kary za odmowę pójścia na nową mszę w wysokości 12 pensów, a z przyjęciem Act to retain the Queen’s Majesty’s Subjects in their due Obedience w 1581 ta sama kara wynosiła już 20 funtów szterlingów, co tylko bogaci katolicy mogli udźwignąć…

zaloguj się by móc komentować

zaloguj się by móc komentować