-

rotmeister : Wspomnicie moje słowa

Unia Lubelska 1569. Przywilej króla Zygmunta Augusta.

Przywilej króla Zygmunta Augusta.

(Lublin, 11 Sierpnia 1569 roku).

Zygmunt August

Z łaski Bożej Król Polski, Wielki Książę Litewski,

Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, etc.

Pan i Dziedzic.

1. Wszem wobec i każdemu z osobna oznaczamy i wiadomo czynimy, iż czyniąc dosyć prośbom i żądaniom wszech stanów koronnych jako i samej potrzebie rzeczypospolitej, także powinności a urzędowi naszemu królewskiemu, abyśmy unię Wielkiego Księstwa Litewskiego z Koroną Polską, przez pradziada naszego i wszystkie inne stany tych państw uczynioną i potem przez inne przodki nasze, także i ich samych utwierdzoną i umocnioną, ku takiemu końcowi i skutkowi przywiedli, jakoby nigdy niczym ani się naruszać, ani nigdy rozrywać nie mogła. Dla czego wedle konstytucji naszych ten sejm walny wspólny w roku przeszłym złożyliśmy i nie od czego innego zaczynali, jedno od tej samej potrzeby a sprawy unii. Do czego się stany wszystkie, tak Koronne, jako i Wielkiego Księstwa Litewskiego, stawiły, a tę sprawę wszystką między sobą, także i My między nimi, co jedno należało urzędowi a zwierzchności naszej królewskiej, wedle przywilejów, listów i opisów, tak przodków naszych, jako i ich samych, tudzież i od Nas o tym poprzod wydanych i będących, a tak jako potrzeba ukazowała, postanowili i skończyli i przysięgami wspólnymi każdy, tak z panów Rad, jako i z stanów innych tak sami z osób swoich, jako i za te, od których tu z mocą zupełną przysłani byli, i za potomstwo swoje i ich, przy wielkim zbierze ludzi stanów wszelakich i narodów różnych, to umocnili i utwierdzili. A tak My tą uchwałą a mocą sejmu tego niniejszego, nad listy konfirmacyi naszych o tym wydane, te wszystką rzecz a sprawę unii umacniamy, utwierdzamy czasy wiecznymi. O czym wszystkim listy i przywileje, tak od Nas pierwej i potem tu wydane, także między nimi samymi spisane, uczynione i poprzysiężone, szerzej odmawiają, które My tu pro insertis habere volumus, i któreśmy z tej przyczyny do akt kancelarii każdej, właśnie i dostatecznie wpisać uchwałą niniejszą kazali; i każdemu do województwa jego, kanclerze nasi, autentice pod pieczęcią naszą ekstrakty wydawać są powinni, ustawując i znajdując, iż im takowa wiara ma być dana, jako właśnie gdzieby oryginały same okazane były.

 

2. A pierwej niżli to skończenie a zawarcie sprawy unii wyżej omienione stało się z przyczyn słusznych i ważnych, a za upomnieniem pilnym wszech stanów koronnych, pomniąc na poprzysięgłą powinność naszą, ziemie wołyńskie, kijowskie i podlaskie ze wszystkimi ich przyległościami i własnościami, zupełnie ku Koronie Polskiej, właśnie i z dawna jeszcze przed zaczęciem tej unii należące, jako ku własnemu ciału właściwe jego członki, przywróciliśmy; tak iż wszyscy obywatele tych ziem, wedle swego każdy zawołania i stanu, wolności, swobód, własności narodu polskiego, są i być mają uczestniki, i onych używać, jako inni wszyscy obywatele koronni, i pod regimenty koronnymi być, jakoż już i są, tak od urzędów polskich, od praw, w potrzebach i w sprawach swych, wedle potrzeby i prawa opisania używać mają i używają. O czym w przywileju koronnym, vigore restitutionis danym, szerzej opisano jest; co wszystko nigdy nieodmiennie a nieporuszenie tak trwać i być czasy wiecznymi, tą uchwałą sejmową najdujemy.

 

3. Miejsce sejmom walnym koronnym w Polsce, jako je składać mamy, tak już Warszawę na to naznaczamy; wszakże gdzieby casus jaki przypadł znaczny, żeby tam złożon i trzyman być nie mógł, wolno Nam będzie za dołożeniem i radą panów Rad obojga narodu, tam go złożyć, gdzieby commodius (korzystnie) być mogło w Polsce.

 

4. A sejmiki powiatowe wedle obyczaju, tak w Polsce jako i w Litwie, składane i trzymane być mają; których oznaczenie kancelarie nasze w odsyłaniu listów, i starostowie w rozsyłaniu ich, tak się zachować mają, jakoby publikacja ich dwie albo trzy niedziele przed nimi do wiadomości ludzkiej przyszła.

 

5. Miejsca panom Radom litewskim, tak duchownym jako i świeckim, między pany Radami koronnymi, jako już jednemu a wspólnemu Senatowi, daliśmy i naznaczyli. Także posłom ziemskim województw litewskich między województwa koronne, które tak już zawsze zostawać mają, jako to jest listem naszym osobnym opisano. Który artykuł około warunku egzekucji Wielkiego Księstwa Litewskiego (jako jest opatrzony w wspólnym spisku i przywileju około unii między narody polskimi i litewskimi przez Nas utwierdzonym), jako i insze w przywileju wspólnie opisane, nieporuszenie wiecznie mają być dzierżane. Przeto na lepsze świadectwo temu wszemu pieczęć naszą przycisnąć kazaliśmy.

 

Dan w Lublinie na sejmie walnym, dnia 11 miesiąca Augusta. Roku Pańskiego 1569, panowania naszego 40.

 

Porządek Rady Koronnej, Polskiej i Litewskiej, jako już jednej Rzeczpospolitej, postanowiony przez Króla J. M. i Radą Koronną, w Lublinie na Sejmie Walnym wspólnym, Roku Pańskiego 1569.

 

 

Arcybiskupi:

Gnieźnieński, Lwowski.

Biskupi: Krakowski, Kujawski, (Wileński, Poznański - alternatywnie), Płocki, (Halsberski, Łucki - alternatywnie), Przemyslski, Żmudzki, Chełmiński, Chełmski, Kijowski, Kamieniecki.

Kasztelan: Krakowski,

Wojewodowie Koronni:

(Krakowski, Poznański - alternatywnie), Wileński, Sandomierski, Kasztelan Wileński, Wojewoda Kaliski, Trocki, Sieradzki, Kasztelan Trocki, Wojewoda Łęczycki, Starosta Żmudzki, Wojewoda Brzeski, Kijowski, Inowłocławski, Ruski, Wołyński, Podolski, Smoleński, Lubelski, Potocki, Bełzki, Nowogrodzki, Płocki, Witebski, Mazowiecki, Podlaski, Rawski, Brześcieński, Chełmieński, Mścisławski, Malborski, Bracławski, Pomorski, Miński.

Kasztelani więksi:

Poznański, Sandomierski, Kaliski, Wojnicki, Gnieźnieński, Sieradzki, Łęczycki, Żmudzki, Brzeski, Kijowski, Inowłocławski, Lwowski, Kamieniecki, Smoleński, Lubelski, Potocki, Bełzki, Nowogrodzki, Płocki, Witebski, Czerski, Podlaski, Rawski, Brześćieński, Chełmieński, Mścisławski, Elbieński, Bracławski, Gdański, Miński.

Kasztelani mniejsi:

Sądecki, Międzyrzecki, Wiślicki, Biecki, Rogoziński, Radomski, Zawichojski, Lędzki, Srzemski, Wiski, Racięski, Sierpski, Wyszogrodzki, Rypieński, Zakroczymski, Ciechanowski, Liwski, Słoński, Lubaczowski, Konarski Sieradzki, Konarski Łęczycki, Konarski Kujawski. Marszałek Koronny, Marszałek Litewski, Kanclerz Koronny, Kanclerz Litewski, Podkanclerzy Koronny, Podkanclerzy Litewski, Podskarbi Koronny, Podskarbi Litewski, Marszałek Dworny Koronny, Marszałek Dworny Litewski.

 

 

Referendarze też przy królu mają moc zdanie swe w Radzie powiedzieć.

 

Cyt. za: Unia Litwy z Polską (1385-1569). Akty Unii i przywilejów stanowych litewskich zestawił, przekład polskich pierwszy dołączył Józef Żerbiłło Łabuński. Warszawa 1913.



tagi: przywilej króla zygmunta augusta 1569 

rotmeister
13 lipca 2017 14:45
0     485    1 zaloguj sie by polubić
komentarze:
zaloguj się by móc komentować